Po uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku spadkobierca może przejść do dalszych kroków, tj. dopełnić obowiązków podatkowych i zgłosić nabycie spadku w urzędzie skarbowym, złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej, uregulować kwestie eksploatacyjne i organizacyjne oraz rozporządzać nieruchomością poprzez najem lub sprzedaż mieszkania odziedziczonego w spadku z uwzględnieniem wartości nieruchomości.
Nieruchomość nabyta w spadku – co dalej?
Po otrzymaniu nieruchomości w spadku należy formalnie potwierdzić jej nabycie. Możesz to zrobić na 2 sposoby:
- Notarialnie – poprzez akt poświadczenia dziedziczenia, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i znani;
- W sądzie – poprzez uzyskanie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, gdy istnieje spór, inne wątpliwości przykładowo co do ważności testamentu czy wydziedziczenia, a rozstrzygnięcie tej kwestii wśród spadkobierców wymaga decyzji organu orzekającego.
Następnie należy zgłosić nabycie spadku do urzędu skarbowego – składając formularz SD-Z2. Kolejny krok to wpis do księgi wieczystej – poprzez złożenie wniosku KW-WPIS do sądu wieczystoksięgowego. Dopiero później należy zaktualizować dane w spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej, rozliczyć czynsz i opłaty eksploatacyjne, przepisać umowy na media na nowego właściciela oraz zgłosić nabycie nieruchomości w gminie na potrzeby zapłacenia podatku od nieruchomości. Po wykonaniu powyższych formalności spadkobierca może zadecydować o: sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku, najmie czy zamieszkaniu.
Sposoby nabycia nieruchomości w spadku – akt poświadczenie dziedziczenia
Nabycie spadku, w tym nieruchomości, może nastąpić na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Rozwiązanie to sprawdza się, kiedy wszyscy spadkobiercy są znani, zgodni i posiadają wymagane dokumenty (akty stanu cywilnego, ewentualny testament, numer księgi wieczystej).
W takiej sytuacji notariusz sporządza protokół dziedziczenia i rejestruje akt poświadczenia dziedziczenia w ogólnopolskim rejestrze. Zgodnie z art. 95 j Prawa o notariacie, dokument ten wywołuje skutki prawne równoważne prawomocnemu orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku.
👀🤝 Jeśli szukasz wsparcia prawnego przy transakcjach związanych z nieruchomościami, to w tym miejscu znajdziesz więcej informacji o moich usługach 👉 👉 Prawo nieruchomości Adwokat Poznań📍 🌍🏠
Sądowe stwierdzenie nabycia spadku
Drugim sposobem nabycia nieruchomości w spadku jest złożenie do sądu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Sposób ten wybierz, jeśli:
- istnieje spór między spadkobiercami,
- są braki w dokumentach,
- testament jest niejasny,
- wolisz drogę sądową.
Złożenie wniosku do sądu wymaga opłaty sądowej, która wynosi 100 zł. To rozwiązanie może zająć więcej czasu, niemniej jest konieczne, jeśli nie ma możliwości sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
Jakie zmiany należy wprowadzić w księdze wieczystej po otrzymaniu mieszkania w spadku?
Po otrzymaniu mieszkania w spadku należy ujawnić nowego właściciela w dziale II księgi wieczystej. Dokonuje się tego poprzez złożenie wniosku na formularzu KW-WPIS do sądu rejonowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Do wniosku należy dołączyć:
- oryginał lub urzędowy odpis aktu poświadczenia dziedziczenia albo prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku,
- ewentualnie w razie potrzeby – odpisy aktów stanu cywilnego (gdy są wymagane do wykazania następstwa).
Od wniosku o wpis prawa własności pobiera się opłatę stałą w wysokości 200 zł.
Jakie są konsekwencje niezgłoszenia zmiany właściciela mieszkania przez spadkobiercę?
Brak ujawnienia w księdze nie powoduje automatycznej kary, ale wywołuje on praktyczne skutki:
- Po pierwsze, korespondencja urzędowa i sprawy wspólnoty będą dalej kierowane do zmarłego, co wydłuża nawet proste czynności, np. rozliczenia mediów, doręczenia administracyjne, przeglądy techniczne.
- Po drugie, kupujący i banki ostrożnie podchodzą do mieszkań, gdzie w dziale II widnieje poprzedni właściciel. W związku z tym transakcje się wydłużają albo upadają.
- Po trzecie, ubezpieczyciel może żądać dodatkowych wyjaśnień co do tytułu prawnego.
🗝️😉 Wskazówka od adwokata
Pamiętać należy bowiem o obowiązkach podatkowych! Jeśli spadkobierca należy do tzw. grupy zerowej (najbliższa rodzina) i nie zgłosi nabycia spadku na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, traci prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Warto też zawiadomić gminę o nabyciu nieruchomości na potrzeby podatku od nieruchomości.
Czy możliwa jest sprzedaż odziedziczonej nieruchomości? Sprzedaż mieszkania otrzymanego w spadku
Tak, można sprzedać mieszkanie nabyte w drodze spadku. Warunkiem jest jednak wcześniejsze prawne potwierdzenie nabycie spadku na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia lub prawomocnego postanowienie sądu.
Sam wpis spadkobiercy jako właściciela w księdze wieczystej nie jest bezwzględnym warunkiem zawarcia umowy sprzedaży, ale przyspiesza on transakcję i ułatwia, zwłaszcza jeśli kupujący finansuje zakup kredytem. Co istotne, notariusz sporządzający umowę sprzedaży, złoży elektroniczny wniosek o wpis nowego właściciela.
🔈 Jeżeli chcesz sprzedać mieszkanie otrzymane w spadku sprawdź 👉👉 Jak legalnie uniknąć podatku od sprzedaży nieruchomości? 😲💰‼️
Podatek od sprzedaży nieruchomości ze spadku
Z pkt widzenia podatku dochodowego kluczowe znaczenie ma pięcioletni termin, po którego upływie sprzedaż jest zwolniona z podatku PIT. W przypadku spadku termin liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została nabyta lub wybudowana przez spadkodawcę, a nie spadkobiercę. Oznacza to, że w wielu sytuacjach można sprzedać mieszkanie niemal od razu po nabyciu spadku, bez obowiązku zapłaty PIT, o ile od jego nabycia upłynęło 5 lat.
💡Przykład – podatek od sprzedaży mieszkania otrzymanego w spadku:
Pani Anna dziedziczy po ojcu mieszkanie w Krakowie. U notariusza sporządzony zostaje akt poświadczenia dziedziczenia. W ciągu miesiąca składa ona wniosek na formularzu SD-Z2, dzięki czemu korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Następnie składa wniosek na formularzu KW-WPIS (opłata 200 zł) i po ujawnieniu prawa własności, lokal sprzedaje. Ojciec nabył nieruchomość w 2012 r., zatem pięcioletni termin – liczony od końca 2012 r. – już upłynął, a sprzedaż nie powoduje obowiązku zapłaty PIT.
Jeśli pięć lat jeszcze nie minęło, podatek dochodowy można wyeliminować, przeznaczając uzyskany przychód na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż. Jest to tzw. ulga mieszkaniowa
Współwłasność odziedziczonego mieszkania w spadku
W przypadku dziedziczenia mieszkania istotna jest kwestia współwłasności. Oznacza to, że kilka osób nabywa udziały w jednej nieruchomości. Wymaga to zgodny wszystkich współwłaścicieli przy sprzedaży, obciążeniu hipoteką czy większych remontach. Jeżeli któryś ze spadkobierców nie chce uczestniczyć we współwłasności, możliwe jest przeprowadzenie działu spadku – umownie u notariusza albo w drodze postępowania w sądzie.
👀 Dowiedz się więcej w kwestiach spadkowych 👉👉 Czy po śmierci męża mieszkanie przechodzi na żonę automatycznie? 🗝️
Kto może dziedziczyć mieszkanie? Prawa do spadku
Spadek można nabyć poprzez testament. Kiedy nie zostaje on sporządzony to o dziedziczeniu decyduje ustawa. Wola spadkodawcy z testamentu jest wiążąca, przy czym jego najbliższym tj. zstępnym, małżonkowi i rodzicom przysługuje zachowek, jeśli zostali oni pominięci w testamencie.
Zgodnie z dziedziczeniem ustawowym w pierwszej kolejności dziedziczą małżonek i dzieci. Jeśli spadkodawca nie pozostawił dzieci, spadek przypada rodzicom i małżonkowi, dalej rodzeństwu i ich zstępnym, a następnie dalszym krewnym. Jeżeli spadkodawca nie posiada żadnych krewnych, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania albo Skarbowi Państwa.
👀 Sprawdź 👉👉 Podział majątku po śmierci rodzica – jak podzielić spadek po rodzicach? 🧮
Podsumowanie – Formalności przy nieruchomości otrzymanej w spadku adwokat Poznań
Najłatwiejszym sposobem, aby szybko rozwiać wątpliwości związane z podziałem spadku, sprzedażą odziedziczonego mieszkania, czy postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku jest konsultacja z adwokatem. Może się ona odbyć online, telefonicznie lub w naszym oddziale w:
- 📍 Poznaniu
- 📍 Wolsztynie
- 📍 Świeciu
- 📍 Nowym Tomyślu
W artykule powyżej znajdziesz formularz kontaktowy. Po przesłaniu formularza niezwłocznie skontaktujemy się z Tobą i wskażemy najszybszy możliwy termin konsultacji z doświadczonym adwokatem.
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/gov/zglos-otrzymanie-majatku-ze-spadku-lub-darowizny-formularz-podatkowy-sd-z2
- https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/formularze-wnioskow-stosowanych-w-sadach-rejonowych-prowadzacych-ksiegi-wieczyste-w-systemie-informatycznym-oraz-wnioskow-skladanych-do-centralnej-informacji-kw
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-o-notariacie-16794052/art-95-a
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-o-notariacie-16794052/art-95-j
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-postepowania-cywilnego-16786199/art-628
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/koszty-sadowe-w-sprawach-cywilnych-17216873/art-42

Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych.Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi.
Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci. Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także
podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu,
Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
e-mail: biuro@slupinska.eu


