Rozwód a separacja – podstawowe różnice

Kiedy separacja a kiedy rozwód?

Jeżeli w Twoim małżeństwie pojawiły się problemy i nie możesz się dogadać się z małżonkiem, pod uwagę prawdopodobnie bierzesz dwa rozwiązania: separację albo rozwód. Gdy nie chcesz rozstać się z małżonkiem, bo wynika to z Twoich poglądów albo liczysz na polepszenie sytuacji, to separacja będzie dobrą alternatywą dla rozwodu. Jestem radcą prawnym, prowadzącym kancelarię prawną w Poznaniu, Świeciu oraz Grudziądzu. W niniejszym artykule wyczerpująco opiszę temat.

Czym jest separacja?

Separacja to „rozdzielenie małżonków od stołu i łoża”, które nie powoduje rozwiązania małżeństwa. Wyróżniamy separację faktyczną oraz separację formalną.

Separacja faktyczna to wyprowadzenie się jednego z Was ze wspólnego mieszkania i rozpoczęcie życia osobno. Wtedy wraz z małżonkiem decydujecie o łączących Was relacjach i zasadach tej rozłąki. Niemniej oficjalnie nadal jesteście małżeństwem w pełnym tego słowa znaczeniu.

Natomiast separacja formalna, której jest poświęcony niniejszy artykuł, to uchylenie wspólnoty małżeńskiej przez sąd, z zastrzeżeniem, że żadne z Was nie może wstąpić w nowy związek małżeński. W przypadku separacji przyda Ci się pomoc adwokata lub radcy prawnego.

 

Rozwód a separacja – różnice i podobieństwa

Różnice i podobieństwa separacji oraz rozwodu obejmują przede wszystkim ich przesłanki, koszty postępowania oraz skutki, które wywołują.

Separacja a rozwód – przesłanki

Zacznijmy od tego, że do przesłanek separacji należą:

  1. zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.
  2. dobro małoletnich dzieci,
  3. zgodność z zasadami współżycia społecznego.

Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego

Zwróć uwagę, że dla zasądzenia rozwodu konieczne jest stwierdzenie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Natomiast dla orzeczenia separacji wystarczy udowodnić, że nastąpił zupełny rozkład pożycia.

Zupełny rozkład pożycia rozpatruje się tutaj jak w przypadku sprawy rozwodowej. Oznacza on wygaśnięcie pomiędzy Wami więzi duchowej, fizycznej i materialnej. Trzeba więc wykazać, że Ty i Twój małżonek:

  • nie darzycie się tak silnym uczuciem jak na początku małżeństwa,
  • nie współżyjecie ze sobą,
  • nie prowadzicie wspólnie gospodarstwa domowego.

 

W postępowaniu o separację Twój radca prawny lub adwokat nie będzie musiał udowadniać, że pożycie rozpadło się trwale. Uzyskanie separacji jest więc łatwiejsze niż  uzyskanie rozwodu.

Może zdarzyć się, że sąd stwierdzi w Twoim małżeństwie trwały i zupełny rozkład pożycia. Nie musi orzekać rozwodu, jeżeli żadna ze stron nie będzie tego chciała. W takiej sytuacji Ty i Twój małżonek też możecie podjąć decyzję o separacji. Prowadząc kancelarię prawną w Poznaniu, Świeciu i Grudziądzu, w mojej praktyce spotykam wiele par wybierających takie rozwiązanie.

Weź też pod uwagę, że jeżeli tylko jedno z Was żąda separacji, a drugie naciska na rozwód – sąd orzeknie rozwód. Tylko w sytuacji, gdyby rozwód nie był dopuszczalny (np. gdy rozkład pożycia nie okazał się trwały), sąd skłoni się ku separacji.

Dobro małoletnich dzieci

Zupełny rozkład pożycia nie zawsze musi też skutkować separacją. Macie małoletnie dzieci? Sąd może odmówić separacji, jeżeli uzna, że zagraża to dobru Waszych pociech.

Zgodność z zasadami współżycia społecznego

Gdy separacja nie jest zgodna z zasadami współżycia społecznego, sąd odmówi jej orzeczenia. Nie ma jednoznacznej definicji zasad współżycia społecznego. W mojej praktyce radcy prawnego doświadczyłam sytuacji, w której sąd nie zasądził separacji, gdy jeden z małżonków był ciężko chory i wymagał stałej opieki małżonka. Zdaniem wielu sądów w Polsce taka sytuacja nie może skutkować rozstaniem małżonków.

Separacja a rozwód – koszty

W przypadku postępowania rozwodowego do sądu musisz wnieść pozew, który podlega opłacie sądowej w wysokości 600 zł. Sąd orzeka o rozwodzie po przeprowadzeniu rozprawy.

W przypadku postępowania o separację koszty i tryb postępowania zależą od dwóch okoliczności: czy wraz z małżonkiem zgodnie wnosicie o separację oraz czy posiadacie małoletnie dzieci.

Jeżeli:

  • separacji żądasz tylko Ty albo tylko Twój małżonek, lub
  • posiadacie małoletnie dzieci,

to koszty będą tożsame z postępowaniem rozwodowym. W takiej sytuacji musisz wnieść pozew o separację do właściwego sądu okręgowego i na wstępie uiścić 600 zł.

Jeżeli natomiast żaden z wyżej wymienionych warunków nie zachodzi, czyli zgodnie wnosicie o separację i nie macie małoletnich dzieci, to w sądzie okręgowym należy złożyć wniosek. Podlega on stałej opłacie w wysokości 100 zł (czyli o 500 zł mniej). Wtedy sąd orzeka o separacji w formie postanowienia.

Jeśli chcesz wiedzieć ile będziesz musiał zapłacić Twojemu adwokatowi lub radcy prawnemu zapraszam do artykułu „Ile kosztuje sprawa rozwodowa”.

Separacja a rozwód – skutki

Skutkiem rozwodu jest rozwiązanie małżeństwa. Po rozwodzie możesz zawrzeć nowy związek małżeński. Orzeczenie separacji przez sąd nie prowadzi do ustania małżeństwa. Dlatego nie będziesz mógł wstąpić w nowy związek małżeński.

Kolejną różnicą jest obowiązek wzajemnej pomocy. W czasie separacji będziecie obowiązani do wzajemnej pomocy względem siebie, bo nadal będziecie małżeństwem, a to w świetle prawa zobowiązuje. Może zdarzyć się, że będziesz musiał pomóc małżonkowi, który nagle straci pracę, dach nad głową lub ciężko zachoruje. W przypadku rozwodu nie będzie ciążył na Tobie taki obowiązek.

Po orzeczeniu separacji nie można także zmienić nazwiska na takie, które nosiło się przed zawarciem związku małżeńskiego. Weź to pod uwagę, jeżeli zależy Ci na tym zależy.

W przypadku separacji sąd, tak jak przy rozwodzie, orzeknie o władzy rodzicielskiej, jeżeli posiadacie małoletnie dzieci. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej tylko Tobie, ale tym samym ograniczy władzę rodzicielską Twojego małżonka.

Zarówno w przypadku separacji i rozwodu, sąd decyduje o korzystaniu ze wspólnego mieszkania. Na zgodny wniosek stron sąd może ustalić również podział wspólnego mieszkania lub zadecydować o przyznaniu Tobie albo Twojemu małżonkowi mieszkania na wyłączność. Jeśli ten temat szczególnie Cię interesuje zapraszam do artykułu „Rozwód a dalsze wspólne mieszkanie”.

Separacja a rozwód – konsekwencje finansowe

Separacja niesie za sobą również takie same konsekwencje finansowe jak rozwód.

Po pierwsze, od momentu orzeczenia separacji lub rozwodu każde z Was zarabia już na własny rachunek.

Po drugie, następuje podział majątku wspólnego. W czasie separacji i po rozwodzie podział majątku możecie załatwić umową albo przed sądem. Kwestia podziału majątku przy separacji jest identyczna jak w przypadku rozwodu. Dlatego jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat, przeczytaj artykuł ”Podział majątku”.

Po trzecie, kwestie alimentów pomiędzy małżonkami znajdującymi się w separacji rozpatruje się jak alimenty pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami. O szczegółach dotyczących alimentów po rozwodzie przeczytasz w artykule „Alimenty dla mnie lub dla dzieci”. Właśnie kwestia alimentów przesądza o tym, że już w sprawie o separację warto postarać się o dobrego radcę prawnego lub adwokata. Jeśli jesteś wyłącznie winny rozkładu pożycia i sąd orzeknie o obowiązku wypłacania alimentów, będzie to fatalny prognostyk przed sprawą o rozwód. W takich sprawach radca prawny lub adwokat być może znajdzie sposób na wyjdzie z tej niefortunnej sytuacji.

Po czwarte, w trakcie separacji i po rozwodzie nie dziedziczycie po sobie z mocy ustawy. Jeśli jednak mimo tego bardzo chcesz powołać żonę (męża) do spadku, zawsze możesz sporządzić testament. Wówczas Twój małżonek zostanie powołany z mocy testamentu. W Poznaniu korzystamy z pomocy godnego polecenia notariusza, także w zakresie sporządzania testamentów.

Zniesienie separacji

Zniesienie separacji następuje poprzez wniesienie do sądu okręgowego wniosku o zniesienie separacji. Opłata od takiego wniosku wynosi 100 zł. Wówczas sąd będzie musiał ponownie ustalić kwestie władzy rodzicielskiej i ustroju majątkowego.

Pamiętaj, że w przeciwieństwie do separacji rozwód jest nieodwracalny.

Rozwód a separacja – co lepsze?

Jeżeli widzisz perspektywy dla Twojego małżeństwa – zdecyduj się na separację. Jeżeli wiesz, że masz szans na porozumienie z małżonkiem, rozwód będzie lepszym rozwiązaniem.

W sprawach o rozwód i separację połowa sukcesu to odpowiednia strategia procesowa i znajomość procedury cywilnej. Dlatego dobrze jest skorzystać z pomocy radcy prawnego lub adwokata, aby wykluczyć wystąpienie niepożądanych niespodzianek. Do sądu zawsze warto iść świadomym wszystkich scenariuszy, które mogą nie pójść po Twojej myśli.

Potrzebujesz pomocy radcy prawnego? Zapraszam.

Jeśli chciałbyś skorzystać z mojej pomocy zapraszam do kontaktu. Prowadzę rozwodową kancelarię prawną na terenie Poznania i okolic, a także mam oddział w Świeciu, pracując w takich miejscowościach jak GrudziądzChełmno i Tuchola. Udzielam także konsultacji telefonicznych. Pamiętaj, że rozwód to poważna sprawa, dlatego warto skorzystać z pomocy dobrego radcy prawnego lub adwokata.