czy rozwód kościelny jest możliwy

Czy rozwód kościelny jest możliwy?

Rozwód kościelny” to określenie, które z powodzeniem funkcjonuje w języku potocznym, pomimo że jest ono w rzeczywistości błędne. W przypadku małżeństwa i ślubu kościelnego nie można mówić o rozwodzie kościelnym, a o stwierdzeniu nieważności.

Rozwód kościelny –  czy jest możliwy?

Zgodnie prawem kanonicznym sakrament małżeństwa ma charakter nierozerwalny. Nie istnieje zatem możliwość rozwodu! Natomiast zawarcie małżeństwa kościelnego jest także czynnością prawną, która w określonych warunkach może być nieważna.

Przyczyny stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego można podzielić na 3 grupy powodów:

1️   przeszkody małżeńskie,

2️⃣   wady oświadczenia woli, 

3️⃣   brak zachowania formy kanonicznej.

Przyczyny stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego

„Rozwód kościelny” z powodu przeszkód małżeńskich

Oto katalog przeszkód małżeńskich w świetle prawa kanonicznego:

  • brak osiągnięcia wymaganego prawem wieku;
  • istnienie węzła małżeńskiego;
  • impotencja;
  • święcenia;
  • wieczysty ślub publiczny czystości w instytucie zakonnym;
  • uprowadzenie;
  • różna religia;
  • małżonkobójstwo;
  • pokrewieństwo;
  • przyzwoitość publiczna;
  • pokrewieństwo prawne.

 

⚠️Uwaga!

W niektórych przypadkach istnieje możliwość uzyskania dyspensy!

Wady oświadczenia woli umożliwiające stwierdzenie nieważności małżeństwa przed sądem kościelnym

Zgodnie z kodeksem prawa kanonicznego, wyróżnia się następujące wady oświadczenia woli:

  • brak wystarczającego używania rozumu;
  • poważny brak rozeznania oceniającego co do praw i obowiązków małżeńskich;
  • niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej;
  • błąd;
  • symulacja zgody małżeńskiej;
  • zawarcie małżeństwa pod warunkiem;
  • przymus i bojaźń.

 

Stwierdzenie nieważności małżeństwa z powodu niezachowanie odpowiedniej formy

W kontekście formy kanonicznej należy zaznaczyć, iż zgodnie z prawem kościoła katolickiego małżeństwo musi być zawarte przy zachowaniu określonych wymogów formalnych.

Jednakże braki w tym zakresie zachodzą rzadko. Szczególnie w polskich warunkach!

Jak uzyskać stwierdzenie nieważności małżeństwa krok po kroku

👩⚖️ Na stwierdzenie nieważności małżeństwa składają się następujące kroki:

Krok 1 przedprocesowy: Dogłębna analiza sprawy adwokat kościelny pomoże ustalić ewentualny tytuł nieważności oraz przygotuje skargę powodową, czyli pismo inicjujące proces przed sądem biskupim.

Krok 2: Zebranie materiału dowodowego – warto zwrócić uwagę na oświadczenia stron, zeznania świadków, dowody z dokumentów, a także opinie biegłych.

Krok 3: Publikacja akt – udostępnienie ich stronom do wglądu w siedzibie sądu. Po tym jak strony zapoznają się z aktami, mają one prawo do odniesienia się do zebranego materiału dowodowego na piśmie.

Krok 4: Przygotowanie tak zwanego głosu obrończego – jest to specjalne pismo, w którym można podsumować swoje stanowisko w sprawie oraz odnieść się do zebranych dowodów. 

Krok 5: Wydanie wyroku przez sąd biskupi – może on stwierdzać nieważność danego małżeństwa bądź też uznawać je za ważnie zawarte. 

Proces skrócony o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Nie wszystkie sprawy nadają się do rozpoznania w trybie skróconego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa! Oto dwa warunki ,,szybkiego rozwodu kościelnego’:

  • Warunek 1: Przynajmniej jedna ze stron musi złożyć wniosek w tym zakresie,
  • Warunek 2: Przytaczane okoliczności dotyczące faktów lub osób poparte zeznaniami lub dokumentami, które nie wymagają przeprowadzenia dokładniejszego badania albo dochodzenia oraz w sposób oczywisty wskazują na nieważność.

 

W przepisach nie sprecyzowano jednak, o jakie dokładnie okoliczności chodzi. Stąd też, decyzja dotycząca zastosowania trybu skróconego zawsze należy do sądu. 





    „Rozwód kościelny” a rozwód cywilny

    Procesy o rozwód oraz o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego:

    • to dwa całkowicie odrębne postępowania;
    • prowadzą je zupełnie różne sądy – państwowy oraz kościelny;
    • orzeczenie jednego z nich nie ma wpływu na kształt wyroku drugiego.

     

    Powyższe podkreślił w wyroku Sąd Najwyższy:

    ,,Orzeczenie sądu kościelnego o ważności bądź o ustaniu małżeństwa kanonicznego nie może mieć prejudycjalnego wpływu na orzeczenie sądu państwowego o ważności lub o ustaniu świeckiego związku małżeńskiego.’’

    Czy proces rozwodowy wpływa na stwierdzenie nieważności małżeństwa?

    Tak, proces o rozwód może mieć wpływ na przebieg postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności małżeństwa. Sąd biskupi może zapoznać się z środkami dowodowymi, jakie zostały wykorzystane w procesie rozwodowym oraz zobowiązać strony do złożenia na przykład:

    • niektórych pism procesowych, 
    • protokołów z rozpraw cywilnych.

     

    Moja rada 🗝️

    Lepiej unikaj w pozwie rozwodowym takich sformułowań jak:

    • ,,początkowo małżeństwo układało się dobrze ‘’;
    • ,,do rozpadu związku doszło wyłącznie z powodu zdrady’’.

     

    Takie zapisy mogą utrudnić, a nawet uniemożliwić uzyskanie stwierdzenia nieważności małżeństwa!

    Jak wziąć rozwód kościelny? – podsumowanie

    ✔️  Jeżeli ktoś zawarł związek małżeński w Kościele i następnie się rozwiódł, może wystąpić o stwierdzenie jego nieważności.

    ✔️  Stwierdzenia nieważności małżeństwa nie należy mylnie nazywać „rozwodem kościelnym” ani „unieważnieniem małżeństwa”.

    ✔️  Najczęściej spotykaną przesłanką nieważności małżeństwa jest niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej.

    ✔️  Do uzyskania ,,rozwodu kościelnego’’ konieczny jest wyrok sądu biskupiego. Zanim jednak zostanie on wydany, byli małżonkowie muszą przeprowadzić proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa.

    ✔️ Sprawy dotyczące stanu osób, a więc także o nieważność małżeństwa, nigdy nie przechodzą w stan rzeczy osądzonej.

    ✔️ W razie uzyskania wyroku uznającego związek za ważnie zawarty istnieje możliwość ponownego wniesienia sprawy do sądu biskupiego, jednakże z powołaniem się na inny tytuł nieważności. Wówczas warto skorzystać z pomocy kancelarii.

    Źródła:

    5/5
    Autor
    Adwokat Poznań Marlena Słupińska-Strysik
    Adwokat

    Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych.Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi.
    Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci. Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także
    podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu,
    Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
    Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.

     Adwokat Marlena Słupińska-Strysik

    e-mail: biuro@slupinska.eu

     

    Komentarze:

      Dodaj komentarz

      Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

      Kontakt

      Marlena Słupińska-Strysik

      Marlena Słupińska-Strysik

      Potrzebujesz wsparcia dobrego prawnika?

      Zadzwoń: 61 646 00 40

      Lub napisz: biuro@slupinska.eu