Bezrobocie nie dyskwalifikuje obowiązku alimentacyjnego. Podczas wyznaczania alimentów sąd patrzy przede wszystkim na możliwości zarobkowe i majątkowe danej osoby oraz usprawiedliwione potrzeby dziecka. Podstawę prawną stanowią art. 133 i art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z tym rodzic, który stracił pracę, nadal winien uczestniczyć w utrzymaniu dziecka stosownie do swoich możliwości majątkowych – chyba, iż sąd uzna, iż dalsze alimenty w danych okolicznościach są nieuzasadnione.
Czy osoba bezrobotna musi płacić alimenty na dziecko?
Co do zasady – tak. Sam fakt utraty pracy lub rejestracji w urzędzie pracy nie powoduje, że obowiązek alimentacyjny znika. Sąd zawsze bada, czy brak dochodów jest:
- przejściowy (zwolnienie z pracy, likwidacja zakładu pracy),
- niezawiniony (ciężka choroba, wypadek).
Czy przeciwnie – jest wynikiem unikania pracy i prób ucieczki przed alimentami.
💡Przykład:
Pan Marek ma 40 lat, jest zdrowy, od lat pracuje w budowlance. Traci pracę, rejestruje się jako bezrobotny i twierdzi w sądzie, że nie stać go na dotychczasowe alimenty 900 zł. Z akt sprawy wynika jednak, że w jego regionie regularnie pojawiają się oferty pracy w tej branży za stawkę porównywalną lub wyższą niż wcześniej. Sąd uznaje więc, że pan Marek ma możliwości zarobkowe i pozostawia alimenty na dotychczasowym poziomie.
Sprawdź 👉👉 Co zrobić, gdy alimenty nie są płacone w pełnej wysokości? 🧐🗝️
Alimenty od osoby bezrobotnej – najważniejsze informacje
Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka nie jest uzależniony od tego, czy rodzic ma etat, prowadzi firmę czy jest zarejestrowany jako bezrobotny. Zgodnie z art. 133 KRO, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie – chyba że dochody z jego majątku wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania.
Sąd, badając sytuację osoby bezrobotnej, sprawdza m.in.:
- jakie ma wykształcenie i doświadczenie,
- w jakiej branży pracowała i ile może zarabiać,
- czy szuka pracy, czy raczej unika jej podjęcia,
- czy posiada majątek (np. mieszkanie, działkę, oszczędności), z którego może czerpać środki.
Jeżeli więc rodzic jest zdrowy, ma zawód, a na rynku pracy są oferty, sąd może przyjąć, że mógłby zarabiać więcej, niż wykazuje – i na tej podstawie ustalić alimenty. Bezrobocie nie jest argumentem do niepłacenia alimentów.
Wysokość alimentów na dziecko – co sąd bierze pod uwagę?
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje na dwie kluczowe przesłanki brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości alimentów. Są to:
- Usprawiedliwione potrzeby dziecka – czyli to, ile kosztuje jego utrzymanie na odpowiednim do sytuacji rodziny poziomie.
- Zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica zobowiązanego do płacenia alimentów.
Usprawiedliwione potrzeby dziecka
Na usprawiedliwione potrzeby dziecka składają się przede wszystkim jego wiek i stan zdrowia. Istotne są także koszty wyżywienia, ubrań i środków higieny na danym etapie życia. Sąd zwraca również uwagę na wydatki związane z leczeniem, zajęciami dodatkowymi i szkołą, a także koszty konieczne na dojazdy do tych miejsc. Sąd sprawdza również warunki mieszkaniowe, w których dziecko powinno funkcjonować.
Wydatki wykazane m.in. w rachunkach, fakturach i kosztorysach miesięcznych, pokazują, ile kosztuje utrzymanie dziecka, niezależnie od tego, czy drugi rodzic pracuje, czy jest bezrobotny.
Zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica
Podczas ustalania wysokości alimentów istotna jest także sytuacja zobowiązanego rodzica. Sąd bierze pod uwagę nie tylko jego zarobki, ale również to, ile mógłby zarabiać przy swoim wykształceniu, doświadczeniu i stanie zdrowia. Dlatego sąd:
- uwzględnia dochody ze wszystkich źródeł (etat, działalność, umowy cywilne, najem),
- analizuje posiadany majątek (nieruchomości, oszczędności, wartościowe przedmioty),
- nie odejmuje od potrzeb dziecka takich świadczeń jak 800+ czy fundusz alimentacyjny – one nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego.
Kiedy można być zwolnionym z obowiązku alimentacyjnego?
W przypadku alimentów na dziecko najczęstsza sytuacja, w której rodzic może zostać zwolniony z obowiązku, to moment, gdy dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Wynika to z art. 133 § 1 KRO – decyduje nie wiek dziecka, ale jego samodzielność finansowa. Możliwe są więc sytuacje tj.:
- dorosłe dziecko pracuje na pełen etat i zarabia tyle, że jest w stanie pokryć koszty utrzymania,
- dziecko posiada własny majątek (np. mieszkanie na wynajem, gospodarstwo), z którego dochód wystarcza na jego utrzymanie.
Dodatkowo art. 133 § 3 KRO przewiduje, że rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli:
- świadczenia byłyby połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla rodziców (np. bardzo niskie emerytury, poważna choroba),
- dziecko nie dokłada starań, aby uzyskać możność samodzielnego utrzymania się (np. rezygnuje z pracy bez powodu, nie uczy się, odmawia podjęcia dostępnego zatrudnienia).
Gdy dalsze płacenie alimentów jest nieuzasadnione, rodzic może złożyć pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.
Co może zrobić bezrobotny rodzic, jeśli alimenty są zbyt wysokie?
Jeżeli po utracie pracy dotychczasowa kwota alimentów stała się niemożliwa do udźwignięcia, rodzic może:
- złożyć pozew o obniżenie alimentów, powołując się na istotną zmianę stosunków (np. długotrwałe bezrobocie, choroba),
- udokumentować swoje starania o pracę (rejestracja w urzędzie pracy, udział w rozmowach, oferty, na które odpowiada),
- w ramach obrony sądowej, przedstawić ponoszone koszty utrzymania oraz ewentualne zadłużenie, jeśli powstało w związku z utratą dochodów.
Z drugiej strony, jeżeli bezrobotny rodzic nie płaci zasądzonych alimentów, drugi rodzic może wszcząć egzekucję komorniczą.
Zobacz także 👉👉 Jak napisać wniosek do komornika o ściągnięcie alimentów? ✍️
Podsumowanie – Pozew o alimenty od osoby bezrobotnej adwokat Poznań
✔️ Bezrobocie rodzica samo w sobie nie jest podstawą do zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego. Może jednak stawić argument przemawiający za obniżeniem alimentów, zwłaszcza gdy łączy się z trwałą niezdolnością do pracy lub znacznym pogorszeniem sytuacji zdrowotnej.
✔️ Zgodnie z art. 135 § 1 KRO, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
✔️ Sąd zawsze stara się znaleźć równowagę i wyważyć wysokość alimentów między kosztami utrzymania dziecka a możliwościami finansowymi osoby zobowiązanej. Dlatego w sprawach alimentacyjnych istotne są dobrze udokumentowane wydatki na dziecko oraz rzetelne przedstawienie sytuacji zarobkowej i majątkowej rodzica.
✔️ Jeżeli potrzebujesz wsparcia adwokata na sali sądowej, czy też masz jakiekolwiek wątpliwości co do kwestii alimentów od bezrobotnego rodzica lub nie wiesz, jak uzasadnić swoje żądanie w pozwie o alimenty, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią Adwokacką w Poznaniu. Posiadamy oddział w: Poznaniu Wolsztynie, Nowym Tomyślu oraz Świeciu.
Źródła:
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-16785962/art-133
- https://arslege.pl/zakres-swiadczen-alimentacyjnych/k2/a582/
- https://www.gov.pl/web/rodzina/fundusz-alimentacyjny
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych.Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi.
Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci. Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także
podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu,
Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
e-mail: biuro@slupinska.eu
