Sądowe ustalenie ojcostwa po latach jest możliwe. Prawo do ustalenia pochodzenia nie przedawnia się. Inaczej wygląda sytuacja z alimentami, ponieważ w tym przypadku znaczenie ma trzyletni termin przedawnienia poszczególnych rat.
Czy możliwe jest ustalenie ojcostwa po latach?
Ustalenie ojcostwa po wielu latach od narodzin dziecka jest możliwe. Dziecko może domagać się ustalenia, kto jest jego biologicznym ojcem, nawet jeśli jest już dorosłe.
W takich przypadkach najczęściej mowa o sądowym ustaleniu ojcostwa. Najważniejszym dowodem jest badanie DNA. Sąd zleca sporządzenie opinii biegłego, który porównuje materiał genetyczny matki, dziecka i domniemanego ojca.
Jeśli wynik potwierdza pokrewieństwo, sąd przyjmuje, że mężczyzna jest ojcem. Wyrok nie tylko przesądza o pochodzeniu, ale otwiera drogę do:
- zasądzenia alimentów,
- zmiany nazwiska dziecka,
- uregulowania kwestii władzy rodzicielskiej.
Na czym polega ustalenie ojcostwa? – 3 sposoby!
Ustalenie ojcostwa to postępowanie, w którym sąd rozstrzyga, czy wskazany mężczyzna jest ojcem konkretnego dziecka. Przepisy przewidują 3 sposoby ustalenia ojcostwa:
- Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki – jeżeli dziecko rodzi się w małżeństwie albo przed upływem 300 dni od jego ustania, z mocy prawa przyjmuje się, że ojcem jest mąż matki i urząd wpisuje go do aktu urodzenia bez dodatkowych oświadczeń;
- Uznanie ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego – mężczyzna, który nie jest mężem matki, składa oświadczenie, że jest ojcem dziecka, a matka to potwierdza, dzięki czemu ojcostwo zostaje ustalone bez procesu sądowego;
- Sądowe ustalenie ojcostwa – gdy nie obowiązuje domniemanie pochodzenia dziecka z małżeństwa i nie dochodzi do dobrowolnego uznania ojcostwa, dziecko, matka albo domniemany ojciec, wnoszą pozew o ustalenie ojcostwa do sądu rodzinnego, który po przeprowadzeniu dowodów wydaje wyrok ustalający ojcostwo. Przeprowadzany jest wówczas test dna.
W sprawach o ustalenie ojcostwa po latach najczęściej chodzi o ten ostatni wariant.
Postępowanie sądowe a test na ojcostwo
Po złożeniu pozwu, sąd doręcza jego odpis domniemanemu ojcu i wyznacza termin rozprawy. Na pierwszym posiedzeniu strony składają wyjaśnienia, sąd może przesłuchać świadków, a następnie zleca badanie DNA.
Odmowa poddania się badaniu nie wstrzymuje postępowania. Sąd ocenia taką postawę i może uznać ją za okoliczność przemawiającą na niekorzyść pozwanego, szczególnie gdy inne dowody potwierdzają, że utrzymywał relację z matką w okresie poczęcia dziecka.
Powództwo o ustalenie ojcostwa
Powództwo o ustalenie ojcostwa inicjuje pozew. Pozew o ustalenie ojcostwa składa się do sądu rejonowego – wydziału rodzinnego i nieletnich. Zasadniczo można wybrać sąd według miejsca zamieszkania dziecka albo pozwanego ojca. W piśmie trzeba wskazać:
- strony postępowania (dziecko, matkę, domniemanego ojca),
- dokładne żądanie, czyli wniosek o ustalenie ojcostwa,
- ewentualne żądania dodatkowe, np. zasądzenie alimentów czy rozstrzygnięcie o nazwisku dziecka.
Uzasadnienie pozwu o ustalenie ojcostwa
W uzasadnieniu opisuje się relację między rodzicami, okoliczności poczęcia, sposób utrzymywania kontaktów i ewentualne dotychczasowe wsparcie finansowe ze strony ojca. Warto od razu wskazać dowody na ojcostwo tj.:
- wniosek o przeprowadzenie badań DNA,
- odpis aktu urodzenia dziecka,
- korespondencję,
- zdjęcia,
- dane świadków.
Jeśli równocześnie żądasz alimentów – bieżących albo za okres wsteczny – warto przedstawić koszt utrzymania dziecka z ostatnich miesięcy lub lat.
Czy ustalenie ojcostwa ulega przedawnieniu?
Powództwo o ustalenie ojcostwa wytaczane przez dziecko nie ulega przedawnieniu. Oznacza to, że także osoba pełnoletnia może wystąpić do sądu z żądaniem ustalenia, kto jest jej ojcem biologicznym. W przypadku matki i domniemanego ojca, mogą oni wnieść pozew tylko do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Po ukończeniu 18 lat wyłączne uprawnienie przechodzi na dziecko.
Uprawnienie do wytoczenia powództwa może mieć także prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka albo ochrona interesu społecznego. Tego typu sprawy występują rzadko, ale zdarzają się, gdy rodzina jest skonfliktowana, a dziecko nie ma wsparcia żadnej ze stron.
🤓 Zobacz także 👉👉 Jak napisać wniosek o zaprzeczenie ojcostwa? ✍️
Ustalenie ojcostwa a obowiązek alimentacyjny
Obowiązek alimentacyjny nie kończy się w dniu osiemnastych urodzin. Rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Liczy się zatem samodzielność dziecka, a nie jego wiek. Alimenty często utrzymują się do czasu ukończenia szkoły średniej lub studiów, a czasem dłużej, np. gdy dziecko jest chore lub z niepełnosprawnością.
Sąd bada, czy dorosłe dziecko stara się usamodzielnić, kontynuuje naukę w sposób rzetelny i nie nadużywa obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli dziecko nie uczy się, nie poszukuje pracy i nie wykorzystuje swoich możliwości, rodzic może żądać uchylenia lub obniżenia alimentów. Osiągnięcie pełnoletności nie wystarcza jednak do wygaśnięcia obowiązku – konieczne jest orzeczenie sądu, który oceni konkretną sytuację.
👀 Zobacz 👉 Do kiedy płaci się alimenty na dziecko? ⏳
Ustalenie ojcostwa po latach – czy płacenie alimentów może ulec przedawnieniu?
Prawo do domagania się alimentów trwa tak długo, jak długo dziecko nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Natomiast roszczenia o konkretne świadczenia za poszczególne miesiące przedawniają się z upływem 3 lat. Oznacza to, że zasądzenie alimentów wstecz nie jest automatyczne i zależy od wykazania niezaspokojonych potrzeb dziecka.
💡Przykład:
Pani Anna jako osoba dorosła, po 25 latach od urodzenia ustaliła sądownie ojcostwo ojca. Sąd zasądził alimenty od dnia wniesienia pozwu. Pani Anna może dodatkowo żądać alimentów za wcześniejszy okres, ale musi wykazać, że występowały wtedy niezaspokojone potrzeby, np. związane z nauką, mieszkaniem czy leczeniem, których nie była w stanie pokryć. W takiej sytuacji sąd może przyznać jednorazową kwotę obejmującą okres do 3 lat wstecz. Starsze roszczenia są już przedawnione, jeśli pozwany podniesie zarzut przedawnienia.
Podsumowanie – sprawa o ustalenie ojcostwa przed sądem adwokat Poznań
✔️ Zgodnie z art. 72. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, albo gdy domniemanie takie zostało obalone, ustalenie ojcostwa może nastąpić albo przez uznanie ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu.
✔️ Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej, aby przejść przez całą procedurę ustalenia ojcostwa zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią adwokacką. Posiadamy oddział w Poznaniu, Wolsztynie, Nowym Tomyślu oraz Świeciu. Możliwa jest także konsultacja online lub telefonicznie.
Źródła:
- https://arslege.pl/ustalenie-ojcostwa-przez-uznanie-ojcostwa-albo-na-mocy-orzeczenia-sadu/k2/a500/
- https://arslege.pl/domniemanie-ojcostwa-meza-matki/k2/a491/
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych.Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi.
Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci. Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także
podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu,
Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
e-mail: biuro@slupinska.eu
